6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel veri işleyen hemen her işletmeye yükümlülük getirir: müşteri ve çalışan bilgileri, internet sitesindeki formlar, kamera kayıtları ve e-posta listeleri bu kapsamdadır. Uyum, tek seferlik bir metin hazırlığı değil; verilerin hangi amaçla işlendiğinin, kimlerle paylaşıldığının ve ne kadar saklandığının düzenli olarak gözden geçirilmesini gerektiren bir süreçtir. 2024’te yapılan değişikliklerle özel nitelikli verilerin işlenme şartları ve yurt dışına aktarım kuralları yeniden düzenlenmiş, idari para cezalarına karşı yargı yolu da idare mahkemeleri olarak değiştirilmiştir.
Bu alandaki başlıca konular
- Veri envanteri, işleme amaçları ve hukuki sebeplerin belirlenmesi
- Aydınlatma metinleri, açık rıza metinleri ve gizlilik politikaları
- VERBİS kayıt yükümlülüğünün değerlendirilmesi ve kayıt işlemleri
- Yurt dışına veri aktarımı ve standart sözleşme süreçleri
- Veri ihlali yönetimi ve Kurul’a bildirim
- İlgili kişi başvurularının yanıtlanması, Kurul şikâyetleri ve idari para cezalarına karşı davalar
Uyum çalışması nereden başlar?
Uyumun temeli veri envanteridir: hangi birimin, hangi kişisel verileri, hangi amaçla ve hangi hukuki sebebe dayanarak işlediği, kimlere aktardığı ve ne kadar süre sakladığı belirlenir. Ardından ilgili kişilere veri işleme sırasında aydınlatma yapılır; açık rıza ise yalnızca kanundaki diğer işleme şartlarından hiçbiri bulunmadığında başvurulacak bir sebeptir ve belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilmiş olmalıdır. Saklama ve imha politikası, veri güvenliği tedbirleri ve çalışan eğitimleri uyumun diğer parçalarıdır. Ayrıntılar: şirketler için KVKK uyum rehberi.
VERBİS ve yurt dışına aktarım
Veri sorumluları, Kurul’un belirlediği istisnalara girmiyorsa Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi’ne (VERBİS) kayıt olmak zorundadır; istisnalar çalışan sayısı, yıllık mali bilanço ve ana faaliyet konusu gibi ölçütlere göre belirlenir. VERBİS kayıt yükümlülüğü testi bu ölçütleri gösterir. Kişisel verilerin yurt dışına aktarımında 2024 değişikliğiyle yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve arızi aktarım hâlleri sistemi getirilmiştir; uygun güvencelerden biri olan standart sözleşmenin imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde Kurum’a bildirilmesi gerekir.
Veri ihlali
İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu, bu durumu ilgili kişiye ve Kurul’a en kısa sürede bildirmelidir. Kurul kararıyla bu süre, ihlalin öğrenilmesinden itibaren yetmiş iki saat olarak belirlenmiştir. Bildirimde ihlalin kapsamı, etkilenen kişi ve veri grupları ile alınan tedbirler yer alır. İhlal öncesinde bir müdahale planının ve sorumluların belirlenmiş olması, sürenin içinde kalmayı kolaylaştırır.
İlgili kişi başvurusu ve şikâyet
Kişisel verisi işlenen kişi, veri sorumlusuna başvurarak verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltilmesini ya da silinmesini isteme ve zarara uğramışsa giderilmesini talep etme haklarına sahiptir. Veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. Başvurusu reddedilen, yanıtı yetersiz bulan ya da süresinde yanıt alamayan kişi, yanıtı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikâyette bulunabilir. Kurul’un verdiği idari para cezalarına karşı 1 Haziran 2024’ten bu yana idare mahkemesinde dava açılır.
İlk adımlar
- Hangi kişisel verileri, hangi amaçla ve kimlere aktararak işlediğinizi bir envanterde toplayın.
- İnternet sitesi, sözleşme ve formlardaki aydınlatma metinlerinin güncel olup olmadığını kontrol edin.
- İlgili kişi başvurularının en geç otuz gün içinde yanıtlanması gerektiğini unutmayın.
Sık sorulan sorular
Küçük bir işletmeyim, KVKK bana da uygulanır mı?
Evet. Kişisel veri işleyen her gerçek ve tüzel kişi KVKK’ya tabidir. VERBİS’e kayıt yükümlülüğünden muaf olunsa bile aydınlatma, veri güvenliği ve ilgili kişi başvurularını yanıtlama yükümlülükleri devam eder.
Her veri işleme için açık rıza almak gerekir mi?
Hayır. Sözleşmenin ifası, kanuni yükümlülük, meşru menfaat gibi kanunda sayılan diğer işleme şartlarından biri varsa açık rıza gerekmez. Gereksiz yere açık rıza istemek, ilgili kişiyi yanıltıcı olabileceği için Kurul tarafından eleştirilmektedir.
İşyerinde kamera kaydı tutabilir miyim?
Güvenlik amacıyla kamera kaydı tutulabilir; ancak kameraların varlığı hakkında aydınlatma yapılmalı, kayıtlar amaçla sınırlı ve ölçülü olmalı, mahremiyet beklentisi bulunan alanlar kayıt dışında bırakılmalı ve kayıtlar belirlenen süre sonunda imha edilmelidir.
KVKK cezalarına nasıl itiraz edilir?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun idari para cezalarına karşı 1 Haziran 2024’ten bu yana idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren altmış gündür.


