Yabancı Yatırım
Türkiye’de Yabancı Sermayeli Şirket ve İrtibat Bürosu Kuruluşu: Belgeler, Adımlar ve Sonraki Yükümlülükler
Yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket, şube ya da irtibat bürosu kurarken izleyeceği yol: eşit muamele ilkesi, apostil ve tercüme, vergi numarası, kuruluş adımları, irtibat bürosunun sınırları ve kuruluştan sonraki bildirimler.
Kısaca
- Yabancı yatırımcılar Türkiye’de yerli yatırımcılarla eşit muamele görür; şirket kurmak için ön izin gerekmez.
- Yurt dışında düzenlenen belgeler apostil ya da konsolosluk onaylı, yeminli tercümeli ve noter onaylı olmalıdır.
- Ticari faaliyet için limited veya anonim şirket ya da şube; yalnızca temsil ve araştırma için irtibat bürosu kurulabilir.
- İrtibat bürosu ticari faaliyette bulunamaz ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın iznine tabidir.
Türkiye’de yatırım yapmak isteyen yabancı bir kişi ya da şirket için ilk soru, hangi yapıyla faaliyet gösterileceğidir. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, yabancı yatırımcıları yerli yatırımcılarla eşit tutar, yatırım için ön izin ya da asgari bir sermaye şartı öngörmez ve kâr transferini serbest bırakır. Bu nedenle süreç büyük ölçüde Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel kurallara göre yürür; farkı yaratan, yurt dışında düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilir hâle getirilmesidir.
Hangi yapı seçilmeli?
- Limited şirket: Bir ila elli ortakla kurulabilen, yönetimi müdürler eliyle yürütülen yapı. 2026 itibarıyla asgari esas sermaye 50.000 TL’dir. Pay devri noter onaylı sözleşme ve genel kurul onayı gerektirir.
- Anonim şirket: Tek pay sahibiyle de kurulabilen, yönetim kurulu tarafından yönetilen yapı. Asgari sermaye 250.000 TL’dir; paylar daha kolay devredilir, büyüme ve yeni ortak alımı için daha esnektir.
- Şube: Yabancı şirketin Türkiye’deki bağımsız olmayan bir parçasıdır; ayrı tüzel kişiliği yoktur ve ana şirket şubenin borçlarından sorumludur. Ticaret siciline tescil edilir ve şube için Türkiye’de yerleşik tam yetkili bir temsilci atanır.
- İrtibat bürosu: Ticari faaliyette bulunmayan, pazar araştırması, tanıtım ve ana şirketi temsil gibi işlerle sınırlı bir yapıdır.
Belgelerin hazırlanması
Yabancı ortakların kimlik belgeleri, yabancı şirketin kuruluş, sicil ve yetki belgeleri ile vekâletnameler Türkiye’de kullanılabilmek için şu aşamalardan geçer:
- Onay: Belgenin düzenlendiği ülke 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhi alınır; değilse belge o ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanır. Türkiye ve İtalya Lahey Sözleşmesi’ne taraftır.
- Tercüme: Belge Türkçeye yeminli tercümanca çevrilir ve tercüme noterce onaylanır.
- Vergi kimlik numarası: Yabancı gerçek ve tüzel ortaklar için Türkiye’de vergi kimlik numarası alınır; yabancı gerçek kişiler pasaportlarıyla vergi dairesine başvurabilir.
İşlemlerin önemli bir kısmı noter onaylı vekâletnameyle Türkiye’deki bir vekil aracılığıyla yürütülebilir. Vekâletname yurt dışında düzenlenecekse kapsamının şirket kuruluşu, banka hesabı ve sicil işlemlerini açıkça içermesi gerekir.
Şirket kuruluşunun adımları
- Ticaret unvanının belirlenmesi ve unvanın sicildeki benzerlerinin kontrolü,
- Esas sözleşmenin MERSİS üzerinde hazırlanması; ortakların, müdürlerin ya da yönetim kurulu üyelerinin bilgilerinin girilmesi,
- Kurucu imzalarının ticaret sicili müdürlüğünde ya da noterde onaylanması,
- Rekabet Kurumu payının ve sicil harçlarının yatırılması; anonim şirkette nakdi sermayenin en az dörtte birinin tescilden önce ödenmesi,
- Ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan,
- Vergi dairesi yoklaması, banka hesabı, gerekiyorsa SGK işyeri kaydı.
İrtibat bürosu: sınırlar ve izin
İrtibat bürosu, yabancı şirketin Türkiye’de ticari bir faaliyette bulunmadan varlık göstermesinin yoludur. Büro satış yapamaz, fatura düzenleyemez ve gelir elde edemez; giderleri yurt dışındaki ana şirket tarafından karşılanır. Kuruluşu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın iznine bağlıdır ve izin belirli bir süre için verilir; faaliyetin sürdürülmesi için izin süresinin uzatılması gerekir. Büronun faaliyetleri ve harcamaları hakkında Bakanlığa düzenli bilgi verme yükümlülüğü de vardır. Pazarda gerçek satış yapılması planlanıyorsa irtibat bürosu yerine şirket ya da şube kurulması gerekir.
Kuruluştan sonra dikkat edilecekler
- Bilgi verme: Yabancı sermayeli şirketler ve şubeler, sermaye ve faaliyetlerine ilişkin bilgileri mevzuatta belirtilen dönemlerde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na elektronik ortamda bildirir.
- Çalışma ve ikamet: Şirkette çalışacak yabancı yöneticiler ve personel için çalışma izni ve ikamet izni ayrıca değerlendirilir; ortaklık tek başına Türkiye’de çalışma hakkı vermez.
- Taşınmaz: Yabancı sermayeli Türk şirketleri, faaliyet konularıyla bağlantılı taşınmazları kanundaki usule göre edinebilir; askerî yasak ve güvenlik bölgelerinde izin gerekir.
- Sözleşmeler ve KVKK: Türkiye’deki çalışan ve müşteri verilerinin yurt dışındaki ana şirkete aktarılması, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki aktarım kurallarına tabidir.
Akılda tutulacak kurallar
- Ön izin
- Şirket ve şube için gerekmez
- Asgari sermaye (2026)
- Limited 50.000 TL · Anonim 250.000 TL
- Belge onayı
- Apostil ya da konsolosluk + yeminli tercüme
- İrtibat bürosu
- Bakanlık izni; ticari faaliyet yasak
Sık sorulan sorular
Türk ortak bulmak zorunlu mu?
Hayır. Yabancı gerçek ya da tüzel kişiler Türk ortak aranmaksızın tek ortaklı limited şirket ya da tek pay sahipli anonim şirket kurabilir.
Şube mi şirket mi daha uygun?
Şubenin ayrı tüzel kişiliği yoktur ve ana şirket şubenin borçlarından sorumludur; şirket ise ayrı bir tüzel kişiliktir ve sorumluluk kural olarak şirket malvarlığıyla sınırlıdır. Vergi, sorumluluk ve yönetim ihtiyaçlarına göre değerlendirme yapılır.
Kuruluş için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?
Gerekmeyebilir. Bulunduğunuz ülkede apostil şerhli ya da Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname ile işlemlerin büyük bölümü Türkiye’deki bir vekil aracılığıyla yürütülebilir.
Kârı yurt dışına transfer edebilir miyim?
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na göre yabancı yatırımcılar, net kâr ve temettü gibi gelirlerini yürürlükteki mevzuat çerçevesinde bankalar aracılığıyla serbestçe yurt dışına transfer edebilir. Vergisel sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.


